Karar sizde değil: dört olası akıbet
Trendyol'un yayımladığı mikro ihracat süreçlerinde, Avrupa'ya yapılan satışların iadelerinde nihai tasarruf platformun Avrupa'daki şirketindedir. Ürün yeniden satışa sunulabilir, bağışlanabilir, imha edilebilir ya da Türkiye'ye geri gönderilebilir; tercih operasyonel maliyete göre platform tarafında şekillenir.
| Akıbet | Ürün size döner mi? | Cebinize etkisi |
|---|---|---|
| Türkiye'ye geri gönderim | Evet | Yansıtma bedeli + yeniden satışa hazırlama maliyeti |
| Yerinde yeniden satış | Hayır | İlk hakediş tutarı esaslı satış; fiyat kontrolü sizde değil |
| Bağış | Hayır | Ürün maliyeti kayıp |
| İmha | Hayır | Ürün maliyeti kayıp; ek talep mekanizması yok |
Geri gönderim seçeneğinin her iade için işlemesini beklememek gerekir: Avrupa'dan Türkiye'ye dönüş taşıması çoğu üründe ürünün kendisinden pahalıdır. Maliyeti 250 TL olan bir aksesuar için kıtalar arası dönüş yolculuğu ekonomik olmadığından akıbet doğal olarak yerinde satışa, bağışa veya imhaya kayar; ürün bedeli büyüdükçe geri getirme olasılığı artar ama son söz yine platform tarafındadır.
Planlamayı "iade dönerse rafa koyarım" üzerine değil, "iade dönmeyebilir" üzerine kurun; stok ve maliyet muhasebenizde yurt dışı iadeleri ayrı bir kalem olarak izleyin.
Yeniden satış senaryosu: fiyatı siz belirlemezsiniz
İade ürün, ilk satıştaki hakediş tutarı esas alınarak platformun belirlediği kanaldan yeniden satılabilir. Bu, ürününüzün sizin fiyat mimarinizin dışında bir rakamla alıcı bulması demektir. Marka konumlandırmasına önem veriyorsanız, indirimli ikinci satışın algı etkisini yurt dışına açacağınız ürün seçiminde baştan düşünün; amiral ürünler yerine fiyat hassasiyeti düşük modellerle başlamak daha güvenlidir.
Rakamla somutlayalım: 1.200 TL etiketle sattığınız bir çantada komisyon ve uluslararası hizmet kesintileri sonrası hakediş 900 TL bandına iniyorsa, yeniden satış kurgusunda referans bu tutardır. Ürün sizin vitrininizde 1.200 TL'de dururken platformun seçtiği kanalda daha düşük bir etiketle alıcı bulabilir; seri sonu modelde bu bir sorun değildir, güncel koleksiyon parçasında ise fiyat bütünlüğünüzü aşındırabilir.
Boş dönen paket: hakediş hiç ödenmez
İade kolisinden ürün yerine başka bir şey — ya da hiçbir şey — çıkarsa o satışın hakedişi ödenmez. Yurt içindeki itiraz alışkanlıklarınızın burada karşılığı sınırlıdır; bu yüzden kanıt üretimini gönderi aşamasına çekmeniz gerekir.
Yüksek bedelli ürünlerde seri numarası veya tekil etiket kullanın ve paketleme anını kayıt altına alın. Ürün ağırlığını gönderi belgesine tam yazın; dönen kolinin ağırlık farkı en güçlü delilinizdir. Değerli ürünleri şeffaf bant ve tek kullanımlık güvenlik etiketiyle kapatın.
EPR: ambalajın da faturası var
Avrupa pazarlarında genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR) kapsamındaki ambalaj ve çevre yükümlülüklerinin bedelleri ile olası cezaları, platform tarafından karşılandığında hakedişinizden kesilir. Ağır ve hacimli ambalaj hem kargo desisini hem bu kalemi büyütür: kutu ölçüsünü ürüne göre küçültmek ve dolgu malzemesini azaltmak doğrudan tasarruftur.
Hangi ülkelerde hangi kayıtların arandığını panel duyurularından izleyin; beyan ve vergi tarafını muhasebecinizle netleştirin.
ETGB kayıtları ve stok defteri: dönmeyen ürünün izi
Mikro ihracat gönderileri elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle (ETGB) yapılır ve iadenin akıbeti bu kayıtlarla birlikte okunmalıdır. Yerinde satılan, bağışlanan ya da imha edilen ürün deponuza dönmez; buna rağmen envanterinizde görünmeye devam ederse kayıtlarınız gerçeği yansıtmaz ve fark dönem sonunda sayım açığı olarak karşınıza çıkar.
Platformun yayımladığı süreçler, ETGB kayıtlarının satıcı tarafından düzenli aralıklarla kontrol edilmesini öngörür; kontrolsüz geçen dönemlere ilişkin talepler sonradan değerlendirmeye alınmayabilir. Takviminize üç ayda bir yinelenen bir kontrol görevi ekleyin ve tutarsızlığı fark ettiğiniz dönemin içinde bildirin.
KDV iadesi ve beyan düzeni doğrudan mali müşavirlik alanıdır: akıbeti kesinleşen her iade için hangi belgenin düzenleneceğini muhasebecinizle bir defa kurgulayın; sonrası aylık rutine bağlanır.
İade başına gerçek kaybı hesaplayın
900 TL'lik elbise örneğine dönelim: yansıtma bedeli %35 bandından 315 TL tutar. Ürünün size maliyeti 400 TL ise ve geri gönderilmediyse tek iadenin faturası 715 TL'yi bulur. %10 iade oranıyla 100 satışta bu, yaklaşık 7.150 TL'lik bir kalem eder — satış başına 71,5 TL'yi fiyatınıza koymadıysanız bu parayı kârınızdan ödüyorsunuz demektir.
Oranlar ve süreç kuralları yayım tarihi itibarıyla geçerli olup güncellenebilir; hesap şablonunuzu kurarken değerleri satıcı panelindeki güncel duyurulardan çekin.
Aynı hesabı katalog seçiminde tersine çalıştırmak da mümkündür: yansıtma bedeli fiyatın oranı olduğundan kayıp fiyatla birlikte büyür. Benzer iade oranında 300 TL'lik ürün iade başına 105 TL, 1.800 TL'lik ürün 630 TL yazar; yurt dışına önce hangi ürünleri açacağınıza karar verirken fiyatı, maliyeti ve beklenen iade oranını yan yana koyan küçük bir karşılaştırma tablosu kurmanız yeterlidir.