İlk 30 dakika: kapasite hesabı
Panik yerine hesap. Üç sayı bilinir: bekleyen sipariş adedi, saatlik paketleme kapasitesi, kargo kesim saatine kalan süre.
bugün çıkarılabilecek = (kesim saatine kalan saat) × (saatlik paket kapasitesi)
örnek: 7 saat kaldı, 2 kişi × 12 paket/saat = 24/saat
7 × 24 = 168 paket → 400 siparişin 232'si bugün çıkamaz
Bu 232 sayısı planın çekirdeğidir. Termin süresine göre yarının kapasitesi de eklenir; iki günlük toplam kapasite bekleyen adedi karşılamıyorsa, aşağıdaki kısma kararı devreye girer. Karşılıyorsa yalnız öncelik sırası uygulanır.
Paketleme öncelik sırası
Sipariş geliş sırasıyla paketlemek adil görünür ama termin riskini yönetmez. Öncelik sırası şöyledir:
- Termini bugün dolan siparişler — sayısı kaç olursa olsun ilk sıra.
- Tek ürünlü, standart kolili siparişler — dakikada en çok paket bunlardan çıkar.
- Yüksek tutarlı siparişler — iptalinde kaybedilen ciro büyüktür.
- Çok ürünlü ve toplama gerektiren siparişler — en yavaş olanlar en sona.
İkinci madde tartışmalıdır ama doğrudur: patlama gününde saatte 30 tek ürünlü paket çıkarmak, 12 karışık paket çıkarmaktan daha çok terminden kurtarır.
Ek kaynak: kim, nereden, kaç saatte
Patlama günü işe alım yapılmaz; önceden listelenmiş kişiler çağrılır. Plan üç kademelidir ve her kademenin tetik değeri vardır:
| Kademe | Tetik | Kaynak | Hazırlık süresi |
|---|---|---|---|
| 1 | Bekleyen > günlük kapasite × 1,5 | Ofis personeli paketlemeye geçer | 0 saat |
| 2 | Bekleyen > günlük kapasite × 2,5 | Önceden anlaşılmış 2-3 yarı zamanlı kişi | 3-4 saat |
| 3 | Bekleyen > günlük kapasite × 4 | Dış fulfillment ya da geçici depo desteği | 1-2 gün |
Üçüncü kademe patlamanın ilk günü yetişmez; bu yüzden anlaşma patlamadan önce yapılır. Anlaşması olmayan mağaza için üçüncü kademe yoktur, doğrudan satış kısma vardır.
Satışı bilerek kısmak
Karşılanamayan siparişi almak, almamaktan pahalıdır: iptal, düşen puan, olumsuz yorum ve gecikme cezası riski. Kısma eşiği açıktır:
bekleyen + tahmini günlük yeni sipariş > (termin gün sayısı × günlük azami kapasite) → patlayan ürünlerin stoğu bugünkü gerçek çıkarabilme adedine çekilir
Kısma, ilanı kapatmak değildir. Stok adedini bugün paketlenebilecek sayıya indirmek, yarın kapasite açıldığında yeniden yükseltmektir. Panelde bu işlem dakikalar alır ve geri alınabilir; gecikmiş 200 siparişin puana etkisi geri alınamaz.
Patlamanın kaynağı bir kampanya yerleşimiyse ürünü kampanyadan çıkarmak stoğu kısmaktan daha temiz bir frendir. Kampanya kurallarına göre çıkışın bir sonucu olup olmadığını panelinizdeki kampanya koşullarından teyit edin.
Patlama günü iletişim
Paketleme hızlanırken müşteri tarafı sessiz kalırsa dalga ikinci gün soru dalgasına dönüşür: "kargom ne zaman çıkar". Üç hazır metin patlama planının ekidir ve o sabah saat 10'da kullanıma girer: termin içinde çıkacak siparişler için teşekkür notu, bir gün gecikecekler için tarihli bilgilendirme, kısma sonrası stok bekleyenler için yeniden yükleme tarihi. Metinler alıcıya söz verir, sözün tarihi kapasite hesabından gelir.
Kargo firması da haberdar edilir. Günde 60 paket alan şube 400 paketi öğleden sonra görünce araç göndermeyebilir; sabahtan aranıp adet bildirilirse ek araç planlanır. Bu tek telefon, akşam depoda kalan 150 paketi önler.
Ekip içinde de tek kanal kullanılır: patlama günü kararlar mesaj grubunda değil, saat başı iki dakikalık ayakta toplantıda verilir. Kim kaç paket çıkardı, kesim saatine kaç kaldı, kısma eşiğine yaklaşıldı mı; üç soru, iki dakika.
Patlama sonrası: iki haftalık kuyruk
Sipariş dalgası bitince iş bitmez; dalga iki hafta sonra iade ve soru dalgası olarak geri döner. Normalin üç katı sipariş, normalin üç katı iade ve mesaj demektir. Paketleme ekibi normale dönerken müşteri ilişkileri kapasitesi iki hafta boyunca yüksek tutulur.
Dalga bittikten sonra bir saatlik değerlendirme yapılır: hangi kademe kaç saatte devreye girdi, kısma eşiği doğru muydu, hangi ürün kolisi paketlemeyi yavaşlattı. Cevaplar bu planın bir sonraki sürümüne yazılır.