Aynı üründe birden fazla satıcı varsa yarış görünmeyen yerdedir
Trendyol'da aynı barkodu birden fazla satıcı listelediğinde, müşterinin sepete eklediği teklif tek bir satıcıya aittir. Ürün sayfasındaki varsayılan teklif sizde değilse, katalogunuzda ürün yayında görünse bile pratikte satış hacminin büyük kısmını başka bir satıcı alır.
Bu yüzden "ürünüm yayında ama satmıyor" şikâyetinin ilk kontrol noktası stok veya görsel değil, o üründe kaçıncı sırada olduğunuzdur. Bunu tahmin etmeye gerek yok; ölçülebilir bir veri.
Algoritma açıklanmaz: "buybox garantisi" vaadi dayanaksızdır
Trendyol, varsayılan teklifin hangi faktörlere hangi ağırlıkla verildiğini resmî olarak yayınlamaz. Dolayısıyla belirli bir formül iddia eden, "şu ayarı yaparsanız buybox sizde olur" diyen her söylem doğrulanabilir bir zemine dayanmaz.
Sektörde tekrarlanan kabul, sonucun fiyat, satıcı puanı, termin ve kargo hızı, stok sürekliliği ile iade-iptal oranlarının bileşimi olduğu yönündedir. Bu makul bir çerçevedir ama resmî bir ağırlıklandırma değildir; kesinmiş gibi sunulmamalıdır.
Doğru yaklaşım tahmin yürütmek değil, kendi ürünlerinizde ölçüm yapmaktır: konumunuzu ve rakip fiyatları düzenli olarak kaydedip, yaptığınız değişikliklerin konumu nasıl etkilediğini kendi verinizde görürsünüz.
Ölçebildiğiniz şey: konumunuz ve rakip fiyatları
Buybox kontrol servisi barkod bazında şu alanları döner: buyboxOrder (sıradaki konumunuz; 1 varsayılan teklifin sizde olduğu anlamına gelir), buyboxPrice, secondBuyboxPrice, thirdBuyboxPrice ve hasMultipleSeller.
hasMultipleSeller alanı çoğu satıcının atladığı bir filtredir: tek satıcılı ürünlerde buybox yarışı yoktur, o ürünlerde fiyat kırmak yalnızca marjı düşürür. Fiyat aksiyonlarınızı önce çok satıcılı ürünlere daraltın.
Servis istek başına en fazla 10 barkod kabul eder ve dakikada 1.000 isteğe kadar çalışır. Yani birkaç yüz ürünlük katalogda bile elle takip anlamsızdır; izleme ancak otomasyonla ölçeklenir. Günlük ya da gün içinde belirli saatlerde çekilen konum verisi, fiyat-konum ilişkisini kendi ürünlerinizde görmenizi sağlar.
Fiyatı kırmadan önce bakılacak yer: satıcı puanı
Konumunuzu kaybettiğinizde ilk refleks fiyat indirmektir. Oysa satıcı puanı düşükken yapılan her indirim, kalıcı bir sorunun üzerine geçici para harcamaktır. Satıcı puanı dokuz metrikten oluşur ve bunların çoğu operasyonel performansı ölçer.
Ağırlıklandırma önemlidir: operasyonel metrikler son 1 ay %70, son 3 ay %30 ağırlıkla; müşteri memnuniyeti metrikleri ise 3 ay %100 ağırlıkla hesaplanır. Yani bugünkü bir iyileştirme bir aylık pencerede etkisini gösterir, üç aylık kuyruk ise daha yavaş temizlenir.
Kritik ayrıntı şu: hesaplamada en yakın günler hariç tutulur (çoğu metrikte son 7 gün, iade tarafında 21 gün, yanıt hızında 3 gün). "Düzelttim ama puanım artmadı" algısı büyük ölçüde buradan doğar. Puanlama ayrıca en az 5 teslim edilmiş sipariş ve ilk siparişten 15 gün geçmesiyle başlar.
- Tedarik edememe ve kusurlu/yanlış ürün iade oranı
- Zamanında kargoya teslim oranı ve kargoya teslim süresi
- İhtilaflı iade oranı
- İade taleplerine yanıt süresi
- Satıcı değerlendirmeleri ve ortalama ürün puanı
- Müşteri şikâyet oranı
- Soru ve sorunlara yanıt hızı
Termin sabit değil, yönetilebilir bir parametredir
Ürün tarafında teslimat vaadi deliveryDuration alanıyla belirlenir; hızlı teslimat seçenekleri için ayrı tanımlar vardır ve bunların kendi koşulları bulunur. Sipariş tarafında ise termin, ek tedarik süresi servisiyle 1, 2 veya 3 gün uzatılabilir.
Bu iki mekanizma birlikte okunmalıdır. Kısa termin görünürlük tarafında kaldıraçtır; ama kaldıramayacağınız bir termin verdiğinizde kazandığınız görünürlüğü gecikme cezası ve satıcı puanı düşüşü olarak geri ödersiniz. Ceza tek seferliktir, puan kaybı ise aylarca sürer.
Doğru kurgu ikilidir: termin ayarını kategori ve depo gerçeğinize göre yapın, tıkanma anında ise ek süre mekanizmasını kullanın. Ek süreyi rutin hâline getirmek de aynı sonucu doğurur; istisna olarak kullanılmalıdır.
Listeleme kalitesi: zemin resmî olarak tanımlı
Buybox ve arama görünürlüğü tartışmasının altında çoğu zaman çok daha sıradan bir sorun yatar: eksik veya kurallara uymayan listeleme. Ürün servisinin sınırları nettir ve bunlara uymayan kayıt ya reddedilir ya da yarım yayınlanır.
En sık atlanan alan productMainId'dir. Varyantları birleştiren bu ana ürün kodu doğru kullanılmadığında aynı ürünün renk ve beden varyantları ayrı ürün gibi davranır; yorum, puan ve trafik bölünür. Bu, buybox yarışına girmeden kaybedilen bir avantajdır.
Görsel tarafında da kural açıktır: barkod başına en fazla 8 görsel, HTTPS adres, 1200x1800 piksel ve 96 dpi. Kategoriye özel zorunlu özellikler (attributes) eksik doldurulduğunda ürün filtrelerde görünmez; müşteri sizi zaten aramadığı için fiyat rekabeti hiç başlamaz.
- barcode en fazla 40 karakter; özel karakter olarak yalnızca nokta, tire ve alt çizgi
- title en fazla 100 karakter, description HTML olarak en fazla 30.000 karakter
- productMainId 40, stockCode 100 karakter
- vatRate tam sayı olarak verilir (0, 1, 10, 20)
- listPrice değeri salePrice değerinden küçük olamaz
- attributes içinde renk bilgisi en fazla 50 karakter
- Tek istekte en fazla 1.000 ürün gönderilebilir
Haftalık buybox rutini
Buybox yönetimi kampanya değil, rutin işidir. Aşağıdaki döngü haftada bir saatlik bir iştir ve fiyat kararlarını histen çıkarıp veriye bağlar.
Bu rutini kurduğunuzda "buybox'ı kaybettik" cümlesi yerine "şu 14 üründe ikinci sıradayız ve aradaki fark şu kadar" cümlesini kurarsınız. Katalogunuzda bu ölçümün nasıl kurulacağını konuşmak isterseniz bir ön analiz talep edebilirsiniz.
- Çok satıcılı ürünlerinizi hasMultipleSeller alanıyla ayırın; tek satıcılı ürünlerde fiyat aksiyonu almayın.
- buyboxOrder değerini düzenli aralıklarla kaydedin ve zaman serisi tutun.
- Konumunuz 1 değilse, kendi fiyatınızla buyboxPrice arasındaki farkı ölçün; fark küçükse sorun fiyat olmayabilir.
- Satıcı puanınızın hangi metrikten düştüğünü tespit edin; hariç tutulan gün penceresi nedeniyle etkiyi hemen beklemeyin.
- Termin vaadinizi gerçek sevkiyat sürenizle karşılaştırın; tutmayan vaadi düşürün.
- Konumunu kaybettiğiniz ürünlerde önce listeleme eksiklerini (attributes, görsel, varyant birleştirme) kapatın.