Ceza iki ayrı rayda işler: puan ve para
Satıcıların çoğu cezayı tek kavram sanır; oysa sistem iki ayrı raydan oluşur. Birinci ray ihlal puanıdır: her kural ihlali hesaba puan yazar ve puanlar birikince mağaza önce askıya alınır, sınır aşılırsa süresiz kapatılır. İkinci ray para cezalarıdır: geç kargodan sahte ürüne kadar bir dizi ihlal, tutarı doğrudan hakedişten kesilen cezalara bağlanmıştır.
İki ray birbirinin yerine geçmez; aynı hata çoğu zaman ikisine birden yazılır. Geciken bir kargo hem para cezası üretir hem satıcı puanı metriklerini bozar. Bu yüzden ceza yönetimi "ceza yedik mi" sorusuyla değil, iki rayın da ayrı ayrı izlenmesiyle yapılır.
Bu yazıdaki baremler ve tutarlar Trendyol'un yayımladığı kurallara dayanır. Uygulama detayları dönem dönem güncellenebildiği için bağlayıcı metin her zaman Satıcı Paneli'ndeki güncel sözleşme ve ceza politikasıdır; buradaki amaç mekanizmanın nasıl çalıştığını göstermektir.
Baremler: 12, 24, 36, 48
Trendyol'un yayımladığı kurallara göre ihlal puanı baremleri şöyledir:
- 12 puan: mağaza 2 gün askıya alınır.
- 24 puan: 5 gün askı.
- 36 puan: 7 gün askı.
- 48 puan: süresiz kapatma.
Kritik ayrıntı: 48'e ulaşılmadığı sürece ihlal puanları 6 ay sonra silinir. Yani sistemin hafızası sonsuz değildir; temiz geçen altı ay sicili sıfırlar. Ters yüzü de doğrudur: altı aylık pencere içinde üst üste gelen ihlaller, tek tek küçük görünse bile aynı hesapta toplanır.
Baremlerin tasarımı kademeli caydırıcılıktır: 12 puanlık ilk askı bir uyarıdır, 48 geri dönüşü olmayan kapıdır. Tehlikeli olan, puanların farklı ihlal türlerinden aynı hesaba akmasıdır — birkaç geç kargo, bir tedarik edememe ve bir içerik hatası ayrı ayrı önemsiz görünürken, aynı pencerede toplandığında mağazayı ilk eşiğe getirebilir. Silinme takvimini bilmek bu yüzden savunmanın yarısıdır: hangi puanın ne zaman düşeceğini bilen mağaza, riskli dönemlerde kendine tampon bırakır.
Askının maliyeti yalnızca o günlerin kaybedilen cirosu değildir. Askı süresince satış hızı sıfırlanır; satış hızı sıralamayı besleyen sinyallerden biri olduğu için mağaza askıdan döndüğünde kaldığı yerden değil, daha geriden başlar. İki günlük askının izi haftalarca sürebilir.
Para cezaları: kalem kalem tablo
Trendyol'un yayımladığı kurallara göre para cezalarının yapısı kademelidir ve ihlalin türüne göre büyük fark gösterir:
- Müşteriyi platform dışına yönlendirme, sahte ürün satışı ve platform itibarını zedeleyen fiiller: 10.000 TL'ye kadar ceza.
- Kargoya geç teslim: gecikmenin derecesine göre 10, 25 ve 50 TL kademeleri.
- Kusurlu, eksik veya yanlış gönderim ile tedarik edememe: 10-100 TL arası kademeli cezalar.
Mekanizmanın az bilinen tarafı cezanın nereye gittiğidir: kesilen tutar çoğu durumda mağdur olan müşteriye hediye çeki olarak döner ve sizin hakedişinizden kesilir. Yani ceza platformun kasasına giden soyut bir kalem değil, hakediş mutabakatınızda görünen somut bir kesintidir. Hakediş tablosunda ceza kalemlerini ayrı satırda izlemeyen mağaza, bunları "açıklanamayan fark" olarak aylarca taşır.
Tutarlara bakıp "geç kargo cezası 25 lira, önemsiz" demek de yanılgıdır. Küçük cezalar tek tek değil, sinyal olarak okunmalıdır: her ceza aynı zamanda bir metrik bozulmasının kanıtıdır ve aynı fiil çoğu zaman satıcı puanına da yazılır. Aylık ceza dökümünüz düzenli "küçük" kalemlerle doluysa, asıl fatura ceza sütununda değil görünürlük kaybındadır.
Tedarik edememe: termin + 5 gün ve 50 iptal limiti
Ceza üreten fiillerin en sık görüleni tedarik edememedir ve tanımı nettir: termin süresi dolduktan sonraki 5 gün içinde kargolanmayan sipariş tedarik edememe sayılır. Sonucu üçlüdür: otomatik para cezası, satıcı puanına olumsuz yansıma ve buybox kaybı. Stoğu başka kanaldan tedarik eden ya da dropshipping modeliyle çalışan mağazalarda bu kalem, cezaların açık ara en büyük kaynağıdır.
İkinci sınır günlük iptal limitidir: satıcı kaynaklı iptallerde günde 50 adet sınırı vardır; aşımı hesabın kilitlenmesine veya askıya alınmasına gidebilir. Toplu stok hatası fark ettiğinizde bütün siparişleri aynı gün iptal etmek, sorunu çözmek yerine hesabı riske atar; iptalleri güne yaymak ve müşteri iletişimini önden kurmak gerekir.
Sahte yorum: yapay zekâ tespiti ve Reklam Kurulu riski
Trendyol'un yayımladığı kurallara göre sahte yorum tespiti yapay zekâ ile yapılır; ilk ihlalde uyarı verilir, devamında hesap kapatmaya gider. Kurgulu satın alma ve yorum başına ödeme gibi "yorum çetesi" desenleri belgelenmiş durumdadır.
Asıl risk platformla da sınırlı değildir: sahte yorum, Reklam Kurulu'nun idari para cezası alanına girer ve bu cezalar yüz binlerce lira bandına ulaşabilir. Yani kısa yoldan sosyal kanıt satın almak, hem hesabınızı hem de platform dışında işletmenizi riske atan en pahalı reklam biçimidir. Yorum kazanımının resmi mekanizmaları — satın alma sonrası değerlendirme akışı ve panel içi kupon araçları — yavaştır ama tek güvenli yoldur.
48'e giden yolu kesen kontrol listesi
İhlal puanı yönetimi kriz anında değil, rutinde kazanılır. Aşağıdaki adımlar bir erken uyarı sisteminin asgari kurulumudur:
- İhlal puanınızı ve tarihçesini panelden haftalık kontrol edin; her ihlalin 6 aylık silinme tarihini takvime işleyin.
- Termin uyumunu günlük raporlayın; termin + 5 gün sınırına yaklaşan her sipariş için sorumlu ve alarm tanımlayın.
- Günlük satıcı iptali sayısını izleyin; 50 limitine yaklaşmadan stok kaynaklı iptalleri güne yayacak bir prosedür yazın.
- Ürün açıklamaları, görseller ve paketlerdeki eklerde platform dışına yönlendirme sayılabilecek öğeleri (telefon, site adresi, sosyal medya yönlendirmesi) temizleyin.
- Yorum kazanımını yalnızca resmi panel araçlarıyla yürütün; üçüncü taraf "yorum hizmeti" tekliflerini yazılı olarak reddedin.
- Hakediş mutabakatında ceza kesintilerini ayrı satır olarak izleyin; her cezanın hangi siparişten geldiğini eşleştirin.