Parasal ceza sistemi nasıl çalışır
Platform kuralları, operasyonel yükümlülük ihlallerini parasal cezaya bağlar. Tutarlar sipariş başına değil gönderi başına tanımlıdır; aynı ihlal tekrarlandıkça uygulanan tutar da kademeli olarak yükselir.
Tahsilat için ayrıca bir süreç işletilmez: ceza faturası kesildiği anda tutar muaccel olur ve satış hakedişinizden mahsup edilir. Yani parayı siz ödemezsiniz, hesabınıza geçmeden kesilir. Kesintileri panelinizin finans ekranında kalem kalem izleyebilirsiniz.
Bu yazı yalnızca parasal cezaları anlatır; ihlal puanı ayrı bir mekanizmadır ve bu yazının konusu değildir. Aşağıdaki tutarlar yayım tarihi itibarıyla geçerli aralıklardır — güncel değerleri satıcı paneli duyurularından teyit edin.
Hata-ceza tablosu
| Operasyon hatası | Ceza aralığı | Hesap birimi |
|---|---|---|
| Tedarik edememe / sipariş iptali | 50–1.200 TL | Gönderi başına |
| Termin süresinde geç kargolama | 50–300 TL | Gönderi başına |
| Yanlış ürün gönderimi | 50–1.200 TL | Gönderi başına |
| Ayıplı, eksik veya hasarlı teslim | 50–1.200 TL | Gönderi başına |
| Ağır kusurlu ürün | 350 TL | Ürün başına |
| Fiziksel etiket fiyatının platform fiyatından düşük olması | 85 TL | Teslimat başına |
Aralıkların bu kadar geniş olmasının nedeni kademelendirmedir: düşük bedelli üründe ve ilk ihlalde alt banttan, yüksek bedelli üründe ve tekrarlanan ihlalde üst banttan tutar uygulanır. 150 TL'lik bir telefon kılıfının iptali ile 9.000 TL'lik bir robot süpürgenin iptali aynı faturayla sonuçlanmaz.
Gecikme ve tedarik cezası nasıl birleşir
En pahalı senaryo, geciken siparişin hiç kargolanmamasıdır. Termin süresini kaçırdığınızda geç kargolama cezası doğar; gecikme terminin üzerine 5 iş gününü de aşarsa platform bunu artık tedarik edememe olarak değerlendirir ve iki ceza birlikte uygulanır.
Somut hesap: 900 TL'lik bir siparişi termin bitiminden 6 iş günü sonra hâlâ kargolamadıysanız, hem gecikme kalemi hem tedarik kalemi faturalanır. Gecikme 200 TL'den, tedarik 600 TL'den hesaplanırsa tek siparişin maliyeti 800 TL'ye, yani ürün bedelinin yüzde 89'una ulaşır. Bu noktada siparişi kurtarmak yerine ilk 24 saatte iptal etmiş olmak bile daha ucuz olurdu.
Çıkarım şu: kargolayamayacağınızı anladığınız an beklemek aleyhinize çalışır. Gecikmiş siparişi gün gün süründürmek, iki kalemin de üst banda tırmanması demektir.
Bölünmüş gönderide çarpan etkisi
Bir sipariş birden fazla koliyle yola çıkıyorsa ceza hesabı koli bazında yapılır; her paket ayrı bir gönderi sayılır. Mobilya, bahçe seti veya çok parçalı ev tekstili satıyorsanız bu çarpan sizi doğrudan ilgilendirir.
Girişteki örneğe dönelim: üç koliye bölünen sipariş termin süresini kaçırdığında, koli başına 150 TL'lik gecikme kalemi 450 TL'ye çıkar. Tek koliyle gönderilebilecek bir ürünü ambalaj kolaylığı için bölmek, ceza riskini de aynı oranda katlar.
Ceza ödemek borcu kapatmaz
Kritik bir ayrıntı: platform kurallarındaki cezalar ifaya eklidir. Yani ceza kesildi diye yükümlülüğünüz ortadan kalkmaz; sipariş hâlâ teslim edilmeli, iade hâlâ sonuçlandırılmalıdır. Üstelik platform, cezanın karşılamadığı bir zarar doğduysa bunun tazminini ayrıca talep edebilir.
Kesintinin hatalı olduğunu düşünüyorsanız panel üzerinden itiraz kaydı açın ve kargo hareketleri, teslim tutanağı, ürün fotoğrafı gibi kanıtları ekleyin. Tutarların toplamı büyüdüyse ve tazminat talebiyle karşılaştıysanız hukukçunuza danışmadan adım atmayın.
Cezayı önleyen operasyon rutini
Bu tablodaki kalemlerin neredeyse tamamı stok ve sevkiyat disipliniyle önlenebilir. Günlük rutininize dört kontrol ekleyin: sabah stok-panel senkronunu doğrulayın, bekleyen siparişleri termin saatine göre sıralayın, paketleme masasında barkod-içerik eşleşmesini ikinci kez okutun ve dükkân rafından gelen ürünlerdeki fiyat etiketlerini mutlaka sökün.
Etiket kontrolü küçük görünür ama teslimat başına 85 TL'lik kalem tam da buradan doğar: üzerindeki etikette platformdakinden düşük fiyat yazan her paket ayrı ceza üretir. Yüz paketlik bir günde bu tek ihmalin faturası 8.500 TL'yi bulabilir.
Hangi hatada ne kaybedersiniz
Özet ezber: iptal ve yanlış ürün 1.200 TL'ye kadar, gecikme 300 TL'ye kadar, ağır kusur ürün başına 350 TL, etiket ihmali teslimat başına 85 TL. Bu rakamları paketleme alanına asmak, ekibinize her hatanın parasal karşılığını görünür kılmanın en ucuz yoludur.