Danışmanın ürettiği üç şey
Bir Trendyol danışmanının teslim edebileceği çıktı üç başlıkta toplanır. Birincisi teşhis: mağazanın verisine bakıp kaybın nerede oluştuğunu söylemek. İkincisi yol haritası: hangi düzeltmenin hangi sırayla yapılacağını, kimin yapacağını ve sonucun neyle ölçüleceğini yazmak. Üçüncüsü eğitim: satıcının ekibine paneli, reklam mantığını, katalog kurallarını öğretmek ki aynı sorun tekrar ettiğinde danışmana gerek kalmasın.
Bu üçünün ortak özelliği, danışmanın masadan kalktığında geride kalıyor olmalarıdır. Teşhis bir belgedir, yol haritası bir belgedir, eğitim ekibin kafasında kalır. Teslim edilen şey somut değilse, satın alınan şey danışmanlık değil sohbettir.
Kapsam sınırı tablosu
Aşağıdaki tablo tipik bir mağaza için işin hangi tarafta durduğunu gösterir. Sözleşmede bu satırların her birinin karşılığı yazılı olmalı; yazılı değilse varsayılan olarak satıcının tarafında sayın.
| İş | Danışman | Satıcı ekibi |
|---|---|---|
| Marj ve iade analizi | Yapar, raporlar | Veriyi sağlar |
| Katalog düzeltme listesi | Hazırlar, önceliklendirir | Panelde uygular |
| Reklam bütçe kararı | Kuralı ve tavanı önerir | Günlük ayarı yapar |
| Kampanya seçimi | Katılma kriterini yazar | Başvurur, stok hazırlar |
| Müşteri soruları ve iade işlemi | Şablon ve süre standardı verir | Cevaplar |
| Ekibe panel eğitimi | Verir | Katılır, uygular |
| Satış hedefine ulaşmak | Taahhüt etmez | Sonuç satıcının |
Tablonun sağ sütunu boş kalıyorsa mağazanın uygulama kapasitesi yoktur; bu durumda danışmanlık değil operasyon desteği aranmalıdır. O ayrı bir hizmet türüdür ve ayrı fiyatlanır.
Satış garantisi neden kapsamda olamaz
Satış rakamı danışmanın kontrolünde olmayan en az beş değişkene bağlıdır: rakip fiyatı, platformun algoritma güncellemesi, mevsim, satıcının uygulama hızı ve stok yeterliliği. Bunların hiçbirine imza atamayan biri, sonuca imza atamaz. Garanti veren danışman ya sözünü tutamayacağını biliyordur ya da ücretini o kadar yüksek tutmuştur ki garanti tutmadığında bile kâr eder.
Dürüst bir kapsam metninde sonuç yerine süreç taahhüdü bulunur: teşhis raporu şu tarihe kadar, yol haritası şu formatta, ölçüm planı şu metriklerle. Satıcı bu taahhütlerin tutulup tutulmadığını kendisi denetleyebilir; ciro sözünü ise kimse denetleyemez.
Operasyonu neden yürütmez
Danışmanın panele girip ilan düzenlemeye, sipariş onaylamaya, iade cevaplamaya başladığı an rolü değişir. Artık dışarıdan bakan göz değil, içeride çalışan eldir; kendi yaptığı işi eleştiremez ve satıcı da onu değerlendiremez hâle gelir. Ayrıca operasyon saati danışmanlık saatinden ucuzdur; teşhis yapabilecek birine ilan düzenletmek en pahalı iş gücünü en ucuz işe harcamaktır.
Tek istisna, eğitim amaçlı yapılan gösterimdir. Danışman ilk on ilanı ekibin yanında düzenleyip yöntemi gösterir, sonrasını ekip devralır. Bu gösterim kapsamda sayı ve süreyle sınırlandırılmalıdır.
Sınırın pratik bir sonucu daha var: danışman panelde işlem yapmadığı için yapılan işin kaydı satıcıda kalır. Hangi ilanın ne zaman, kim tarafından değiştirildiği mağazanın kendi geçmişidir; bu geçmiş dış hizmete taşındığında ilişki bittiğinde kaybolur. Operasyonun içeride kalması, bilgiye sahipliğin de içeride kalması demektir.
Sözleşmeye yazılacak sınırlar
- Teslimat listesi. Her çıktının adı, formatı ve teslim tarihi. "Analiz desteği" gibi belirsiz ifadeler kabul edilmez.
- Veri erişimi. Danışmanın panele hangi yetkiyle, ne süreyle gireceği; salt okunur erişim yeterlidir.
- Görüşme takvimi. Haftada kaç saat, hangi formatta; sınırsız erişim iki tarafı da yorar.
- Bitiş koşulu. Hangi çıktı teslim edilince iş kapanır; süre bitince mi, belge teslim edilince mi.
Danışmanın kapsam dışına çıkması ile satıcının onu kapsam dışına çekmesi farklı şeylerdir. İlkinde danışman kendini vazgeçilmez kılmaya çalışıyor olabilir; ikincisinde satıcı el emeği satın almak istiyordur. İki durumda da çözüm aynıdır: kapsamı yeniden yazmak, ücreti yeniden konuşmak.