Başarısız teslimat: aynı taşımaya ikinci ödeme
Müşteri adreste bulunamadığında veya paketi kabul etmediğinde gönderi size döner; taşıma emeği harcandığı için kargo firması bunu ayrıca faturalar. Yayım tarihindeki tabloya göre yansıma, taşıma ücretinin yüzde 25 ile 50'si arasındadır; büyük parça taşıyan lojistik firmalarında oran yüzde 100'e çıkar — teslim edilemeyen bir koltuğun taşıma bedelini fiilen iki kez ödersiniz.
Önlem satış sayfasında başlar: hacimli ürünlerin açıklamasına teslimat günü telefonla arama yapılacağı ve numaranın açık tutulması gerektiği bilgisini ekleyin. Başarısız teslimatların hangi bölge ve ürünlerde kümelendiğini aylık raporlayın; oran belirli bir üründe yoğunlaşıyorsa sorun çoğu zaman üründe değil, teslimat beklentisinin yanlış kurulmasındadır.
Tekrar sevk: ilk denemenin yarısı kadar ek ücret
Teslim edilemeyip yeniden yola çıkan veya adres düzeltmesi sonrası ikinci kez sevk edilen gönderiye, taşıma ücretinin yaklaşık yüzde 50'si tekrar sevk bedeli olarak eklenir. Başarısız teslimat bedeliyle üst üste bindiğinde tek siparişin kargo maliyeti ürün marjını tek başına eritebilir: 190 TL taşıma ücretli 15 desilik bir gönderide başarısız teslimat + tekrar sevk kombinasyonu 140–190 TL ek yük demektir.
Buradaki kaldıraç ilk denemenin isabetidir: sipariş notlarındaki adres uyarılarını paketleme aşamasında etikete taşıyın, teslim edilemeyen gönderilerde ikinci sevki otomatik bırakmak yerine iptal/iade seçeneğinin toplam maliyetini karşılaştırın.
Hacim ve coğrafya kalemleri: ağır kargo, alan dışı teslimat
100 desiyi aşan gönderiler ağır kargo sınıfına girer ve yayım tarihindeki tarifede 4.250–7.155 TL bandında ayrı bir bedelle ücretlendirilir. Kargo firmasının dağıtım alanı dışındaki adreslere teslimat ise 2.041–2.574 TL ek bedel doğurur. İkisi aynı gönderide birleşebilir: 120 desilik bir çekyatın merkeze uzak bir köy adresine teslimi, satış anında hesapta olmayan 8.000 TL'yi aşkın maliyet üretebilir — 12.000 TL'lik satışın marjını tek kalemde siler.
30 desiyi aşan paketlerde ayrıca gönderim öncesi kargo şubesiyle mutabakat gerekir; mutabakatsız götürülen paket kabul edilmeyebilir ve termin süreniz bu beklemede erir. Hacimli ürün satıyorsanız hangi desi aralığının hangi taşıyıcıyla gideceğini satışa başlamadan planlayın, dağıtım alanı kapsamını kargo firmanızdan yazılı isteyin.
Bölgesel yoğunlaşmayı da izleyin: alan dışı bedeller belirli illerde tekrarlıyorsa, o bölgeler için ürün sayfasında teslimat beklentisini ayrıca yönetmek hem ek bedeli hem olumsuz yorumu aynı anda azaltır.
Açık uçlu satırlar: listede olmayan maliyetler
Tarife tablosundaki kalemler kapalı bir liste değildir. Paketin bölünerek taşınması, kata çıkarma personeli, ek yakıt gibi hizmetler kargo firmasının faturasıyla birebir ve üst sınırsız yansıtılabilir. Bu satırların tutarını önceden bilemezsiniz; yapabileceğiniz şey doğmasını engellemektir: ürünü tek parça halinde paketleyin, kat teslimi beklentisi yaratmayın ve teslim şeklini ürün açıklamasında açıkça yazın (örneğin bina girişine teslim).
| Ek kalem | Yayım tarihindeki bant | Tetikleyen durum |
|---|---|---|
| Başarısız teslimat | Ücretin %25–50'si (lojistikte %100) | Müşteriye ulaşılamaması |
| Tekrar sevk | Ücretin ~%50'si | İkinci gönderim denemesi |
| Ağır kargo | 4.250–7.155 TL | 100 desi üzeri gönderi |
| Dağıtım alanı dışı | 2.041–2.574 TL | Kapsam dışı adres |
| Diğer hizmetler | Üst sınırsız, birebir yansıtma | Paket bölme, kata çıkarma vb. |
Tablodaki tutarlar değişkendir; güncel bantları satıcı panelindeki tarife sayfasından doğrulayın.
Ek bedelleri yakalayan aylık rutin
Ek kalemlerin ortak özelliği, sipariş anında görünmeyip fatura döneminde ortaya çıkmalarıdır. Ayda bir kez kargo kesintilerinizi kalem türüne göre ayrıştırın: taşıma ücreti bir sütun, ek bedeller ayrı sütun. Ek bedel toplamı taşıma toplamının yüzde 10'unu aşıyorsa yapısal bir sorun var demektir — çoğunlukla adres kalitesi veya hacimli ürün planlaması.
Rutinin pratik biçimi şudur: panelden indirdiğiniz kesinti dökümüne üç etiketli bir sütun ekleyin — normal, ek bedel, açıklanamayan. Açıklanamayan etiketini alan her satır için kargo firmasından dayanak belgesi isteyin; yansıtmalar faturaya dayandığından, belgesi gösterilemeyen satırın peşine düşmek en doğal hakkınızdır.
Hacimli bir ürünü listelemeden önce: (1) Bu ürün kaç desi çıkar, 30 ve 100 desi eşiklerine yakın mı? (2) Türkiye'nin her adresine ekonomik teslimi mümkün mü? İki sorunun cevabı fiyat etiketine yazılmadan ürün yayına girmemeli.
Son bir not: bu yazıdaki kalemler taşımanın kendisiyle ilgilidir; kargo hasarı ve kayıp süreci ayrı kurallara tabidir ve ayrı bir yazının konusudur.