İki metrik, tek eşik
Platform kuralları hesap düzeyinde iki oranı izler. Birincisi tedarik edememe oranı: kabul ettiğiniz halde göndermediğiniz siparişlerin payı. İkincisi kusurlu, yanlış veya eksik ürün gerekçeli iade oranı — burada yalnızca sizin de kusuru onayladığınız iadeler sayılır. İkisinden herhangi biri ilgili ayda yüzde 1'i aştığında yaptırım süreci başlar.
Eşiğin bu kadar düşük tutulmasının mantığı ölçektir: binlerce siparişlik hacimde yüzde 1, yüzlerce mağdur müşteri demektir. Sizin cephenizden ise anlamı şu: 100 siparişte 1 hata bile sınırdasınız demektir; güvenli bölge binde 5 ve altıdır.
Takip için ay sonunu beklemeyin. Panelin raporlar bölümündeki iptal ve iade kırılımlarını haftalık okuyup kendi oranınızı hesaplayın; ayın 20'sinde binde 8'e ulaşmış bir mağazanın kalan on günü savunma modunda geçirmesi gerekir. Kampanya aylarında bu takip daha da kritikleşir, çünkü hacim büyüdükçe aynı orana çok daha az hatayla ulaşırsınız zannedilir — oysa tersi doğrudur: payda büyür ama sipariş yoğunluğu stok ve paketleme hatalarını da katlar.
Oranlar nasıl hesaplanır
Kusur gerekçeli iade oranında pay, onaylanmış kusurlu/yanlış/eksik iadelerdir; payda yine toplam satış adedinizdir. Ürün bazlı izlenen genel iade oranında müşteriye hiç teslim edilemeyen gönderiler hesaba katılmaz — yani adres bulunamadı iadeleri bu metriği şişirmez.
Hesabın adet üzerinden yapıldığına dikkat edin: 5 kalemlik bir siparişin tek kalemini iptal etmek 1 adetlik tedarik edememe yazar, ama 5 adetlik toplu bir iptal oranı beş kat hızlı büyütür. Çok adetli siparişlerde stok hatası bu yüzden katlanarak cezalandırır.
Hesap düzeyinde askı merdiveni
| Aşama | Koşul | Yaptırım |
|---|---|---|
| 1. basamak | Aylık oranın ilk kez %1 üzerine çıkması | Uyarı |
| 2. basamak | Aşımın tekrarı | 3 gün askı |
| 3. basamak | Bir sonraki tekrar | 7 gün askı |
| 4. basamak | Devam eden tekrar | 30 gün askı |
Merdivenin kritik özelliği hafızasıdır: her yeni aşım sizi bir üst basamaktan karşılar. 30 günlük askı, çoğu işletme için sezonun tamamını kaybetmekle eş anlamlıdır; kampanya dönemine denk gelirse yıllık cironun belirleyici dilimi silinir.
Bu yaptırımların çoğunda itiraz süresi yalnızca 3 iş günüdür. Askı bildirimi geldiğinde kanıt toplamaya o gün başlayın: kargo kayıtları, stok hareketleri ve iade inceleme fotoğrafları hazır değilse pencere kapanır. Güncel itiraz akışını panelden doğrulayın.
Ürün bazında 14-30-60 gün kapatma
Aynı yüzde 1 eşikleri ürün özelinde de işletilir: bir ürünün aylık performansı eşiği aştığında o ürün ilk seferde 14 gün, ikinci seferde 30 gün, üçüncü ve sonraki seferlerde 60 gün satışa kapatılır. Kapatılan ürünlerinizi panelin Kilitli Ürünler ekranından takip edebilirsiniz.
Buradaki en sert ayrıntı şudur: sayaç ilerlemek için aynı gerekçenin tekrarını aramaz. İlk kapatma yüksek iade oranından, ikincisi tedarik edememeden gelse bile ikinci kapatma 30 gün sürer. Yani her kapatma gerekçesi ortak bir sicile yazılır ve süreyi birlikte uzatır.
Ürün kapatmanın hesap merdiveninden farkı da önemli: hesap askısı tüm mağazayı durdurur, ürün kapatma ise tek kalemi. Ancak en çok satan ürününüz 60 gün kilitlenirse fark pratikte kalmaz — o ürünün cirosu iki ay boyunca rakiplerinize akar.
Oranı ürün bazında düşürme taktikleri
Oran bir kesirdir; iki ucundan da yönetilir. Pay tarafında hatayı azaltın: varyant bazlı stok sayımı yapın, son 2-3 adede düşen ürünlerde stoğu panelde sıfırlayın, kusur şüphesi taşıyan partiyi satıştan ayırın. Sipariş gelmeden kapatılan stok hiçbir metriğe yazılmaz; sipariş geldikten sonra yapılan iptal ise doğrudan orana işler.
Payda tarafında ise hacmi bilinçli kullanın: sorunlu bir SKU'yu, yüksek hacimli sağlıklı ürünlerle aynı ay içinde toparlamaya çalışmak hesap oranını korur ama ürün bazlı eşiği kurtarmaz — çünkü her ürün kendi kesrinde değerlendirilir. Sorunlu ürünü izole edin: reklamını durdurun, stok girişini kalite kontrolden geçirin, gerekiyorsa bir ay dinlendirin.
Kusur gerekçeli iadelerde onay disiplinine dikkat edin: haksız bulduğunuz kusur iddiasına süresi içinde itiraz edin, çünkü sessiz kalarak onaylanan her iade bu oranın payına eklenir. Sınırda gezen bir mağaza için ayda birkaç haksız onay, merdivenin bir basamağı demektir.