Üç ölçüt ve nasıl ölçüldüğü
| Ölçüt | Tanım | Veri kaynağı | Ağırlık |
|---|---|---|---|
| Teslim performansı | Söz verilen tarihte ya da öncesinde gelen sipariş oranı | Sipariş tarihi vs. mal kabul tarihi | %40 |
| Hata oranı | Eksik, hasarlı, yanlış ürün içeren koli oranı | Mal kabul tutanağı | %40 |
| Fiyat istikrarı | Çeyrek içinde habersiz fiyat değişikliği sayısı | Fatura karşılaştırması | %20 |
Teslim ve hata eşit ağırlıkta çünkü ikisi de doğrudan sipariş iptaline dönüşür. Fiyat istikrarı daha düşük ağırlıkta; fiyat artışı kâr eritir ama alıcıya yansımaz, panel puanınızı düşürmez.
Ölçütlerin her biri 0-10 arası puanlanır. Teslim: 10 × zamanında oran. Hata: 10 × (1 − hatalı koli oranı). Fiyat: habersiz değişiklik yoksa 10, her değişiklik −3.
Ağırlıklı skor
skor = teslim × 0,4 + hata × 0,4 + fiyat × 0,2
örnek: 22 siparişin 19'u zamanında → teslim 8,6
22 kolinin 2'si hatalı → hata 9,1
çeyrekte 1 habersiz zam → fiyat 7,0
skor = 3,44 + 3,64 + 1,40 = 8,5
Skor üç ayda bir hesaplanır; aylık hesap az veriyle dalgalanır. Sekiz ve üstü güvenilir, altı ile sekiz arası izlenir, altı altı için o çeyrek içinde ikinci tedarikçi devreye alınır.
Çeyrekte beşten az sipariş verilen tedarikçi için skor hesaplanmaz; tek gecikme puanı çökertir. Bu tedarikçiler yalnız hata oranıyla izlenir, karar bir sonraki çeyreğe bırakılır.
Hata oranını doğru saymak
Hata oranı mal kabulde sayılır ve sayılmayan hata yoktur. Her koli açılırken tutanağa üç şey yazılır: irsaliye adedi, sayılan adet, hasarlı adet. Fark varsa aynı gün tedarikçiye fotoğraflı bildirim yapılır ve bildirim numarası tutanağa eklenir.
Sık yapılan hata, küçük eksikleri "boşver" deyip yazmamaktır. 24'lük kolide bir eksik yazılmazsa hata oranı sıfır görünür, oysa yıl sonunda o birler yüzlerce adede ulaşır. Yazmak, tedarikçiyle konuşurken elde sayı olması demektir.
Çeşitlendirme kararı
İkinci tedarikçi bulmak maliyetlidir: numune, pazarlık, küçük ilk sipariş, kalite farkı riski. Bu yüzden karar skorla değil, skor ve bağımlılık birlikte okunarak verilir:
- A sınıfı ürünlerinizin yarısından fazlası tek tedarikçiden geliyorsa, skor ne olursa olsun ikinci kaynak aranır.
- Skor altı altındaysa ve ürün A sınıfıysa, ikinci tedarikçi bu çeyrek içinde sipariş almalıdır.
- Skor sekiz üstü ama fiyat puanı düşüyorsa, ikinci tedarikçi pazarlık kozu olarak aranır; sipariş verilmesi şart değildir.
- C sınıfı ürünlerde skor altı altı bile olsa çeşitlendirme yapılmaz; ürün listeden çıkarılır.
İkinci tedarikçi bulunduğunda ilk sipariş toplam ihtiyacın yüzde 20'sidir. Aynı karta girer, aynı üç ölçütle puanlanır; iki çeyrek sonra pay skorlara göre dağıtılır.
Kartın satıcı puanına bağlantısı
Tedarikçi kartı iç bir araç gibi görünür ama sonuçları alıcıya ulaşır. Geç gelen mal stoksuz ilan, stoksuz ilan iptal edilen sipariş, iptal edilen sipariş düşen satıcı puanı demektir. Hatalı gelen koli de aynı zinciri farklı yerden başlatır: yanlış ürün rafa girer, alıcıya gider, iade olur.
Bu yüzden kartın yanına dördüncü bir sütun eklemek yararlıdır; puanlamaya girmez ama bağlantıyı gösterir: o çeyrekte tedarikçi kaynaklı iptal ve iade adedi. Skoru 8,5 olan bir tedarikçinin tek gecikmesi A sınıfı üründe 40 iptal ürettiyse, skor iyi görünse de o ürün için ikinci kaynak gerekir.
| Tedarikçi | Skor | Tedarikçi kaynaklı iptal | Karar |
|---|---|---|---|
| T-1 (tekstil) | 8,5 | 40 (tek gecikme, A ürünü) | A ürünü için ikinci kaynak |
| T-2 (aksesuar) | 6,2 | 3 | İzle, sonraki çeyrek yeniden puanla |
| T-3 (ambalaj) | 9,4 | 0 | Devam |
Kartı tedarikçiyle paylaşmak
Kart gizli tutulursa yalnız sizin kararınızı besler. Çeyrek sonunda tedarikçiye gönderilirse davranışı da değiştirir; çoğu tedarikçi kendi teslim oranını bilmez. Paylaşım tek sayfadır: üç ölçüt, üç puan, skor ve bir cümlelik yorum. Tehdit içermez; sayının kendisi yeterince açıktır.